(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 004

॥ శ్రీః ॥
3.4. అధ్యాయః 004
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
పాండవేషు వనం గతేషు సత్సు హితం పృష్టేన విదురేణ ధృతరాష్ట్రప్రతి పాండవానాం పునా రాజ్యే స్థాపనవిధానం ॥ 1 ॥ తతో ధృతరాష్ట్రధిక్కృతేన విదురేణ పాండవాన్ప్రతి ప్రస్థానం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-4-0x(1771)(15847)
వనం ప్రవిష్టేష్వథ పాండవేషు
ప్రజ్ఞాచక్షుస్తప్యమానోఽంబికేయః।
ధర్మాత్మానం విదురమగాధబుద్ధిం 3-4-1da సుఖాసీనో వాక్యమువాచ రాజా ॥ 3-4-1(15848)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 3-4-2x(1772)
ప్రజ్ఞా చ తే భార్గవస్యేవ శుద్ధా
ధర్మం చ త్వం పరమం వేత్థ సూక్ష్మం।
సమశ్చ త్వం సంమతః కౌరవాణాం
పథ్యం చైషాం మమ చైవ బ్రవీహి ॥ 3-4-2(15849)
ఏవం గతే విదురయదద్య కార్యం
పౌరాశ్చేమే కథమస్మాన్భజేరన్।
తే చాప్యస్మాన్నోద్ధరేయుః సమూలా-
న్న కామయే తాంశ్చ వినశ్యమానాన్ ॥ 3-4-3(15850)
`సౌబలేనైవ పాపేన దుర్యోధనహితైషిణా।
క్రూరమాచరితం క్షత్తర్న మే ప్రియమనుష్ఠితం ॥ 3-4-4(15851)
తథైవాంగీకృతే తత్ర తద్భవాన్వక్తుమర్హతి।
ఉత్తరం ప్రాప్తకాలం చ కిమన్యన్మన్యతే క్షమం ॥ 3-4-5(15852)
నాస్తి ధర్మే సహాయత్వమితి మే దీర్యతే మనః।
యత్ర పాండుసుతాః సర్వే క్లిశ్యంతి వానమాగతాః' ॥ 3-4-6(15853)
విదుర ఉవాచ। 3-4-7x(1773)
త్రివర్గోఽయం ధర్మమూలో నరేంద్ర
రాజ్యం చేదం ధర్మమూలం వదంతి।
ధర్మే రాజన్వర్తమానః స్వశక్త్యా
పుత్రాన్సర్వాన్పాహి కుంతీసుతాంశ్చ ॥ 3-4-7(15854)
స వై ధ్రమో విప్రలబ్ధః సభాయాం
పాపాత్మభిః సౌబలేయప్రధానైః।
ఆహూయ కుంతీసుతమక్షవత్యాం
పరాజైషీత్సత్యసంధం సుతస్తే ॥ 3-4-8(15855)
ఏతస్య తే దుష్ప్రణీతస్య రాజ-
ంద్వేషస్యాహం పరిపశ్యాంయుపాయం।
యథా పుత్రస్తవ కౌరవ్య పాపా-
న్ముక్తో లోకే ప్రతితిష్ఠేత సాధు ॥ 3-4-9(15856)
తద్వై సర్వం పాండుపుత్రా లభంతాం
యత్తద్రాజన్నతిసృష్టం త్వయాఽఽసీత్।
ఏష ధర్మః పరమో యత్స్వకేన
రాజా తుష్యేన్న పరస్వేషు గృద్ధ్యేత్ ॥ 3-4-10(15857)
[యశో నే నశ్యేజ్జ్ఞాతిభేదశ్చ న స్యా-
ద్ధర్మో న స్యాన్నైవ చైవం కృతే త్వాం।]
ఏతత్కార్యే తవ సర్వప్రధానం
తేషాం తుష్టిః శకునేశ్చావమానః ॥ 3-4-11(15858)
ఏవం శేషం యది పుత్రేషు తే స్యా-
దేతద్రాజంస్త్వరమాణః కురుష్వ।
అథైతదేవం న కరోషి రాజన్
ధ్రువం కురూణాం భవితా వినాశః ॥ 3-4-12(15859)
నహి క్రుద్ధో భీమసేనోఽర్జునో వా
శేషం కుర్యాచ్ఛాత్రవాణామనీకే।
యేషాం యోద్ధా సవ్యసాచీ కృతాస్త్రో
ధనుర్యేషాం గాండివం లోకసారం ॥ 3-4-13(15860)
యేషాం భీమో బాహుశాలీ చ యోద్ధా
తేషాం లోకే కింను న ప్రాప్యమస్తి।
ఉక్తం పూర్వం జాతమాత్రే సుతే తే
మయా యత్తే హితమాసీత్తదానీం ॥ 3-4-14(15861)
పుత్రం త్యజేమమహితం కులస్య
హితం పరం న చ తత్త్వం చకర్థ।
ఇదానీం తే హితముక్తం న చేత్త్వ-
మేవం కర్తా పరితప్తాఽసి పశ్చాత్ ॥ 3-4-15(15862)
యద్యేతదేవమనుమంతా సుతస్తే
సంప్రీయమాణః పాండవైరేకరాజ్యం।
తాపో న తే భవితా ప్రీతియోగా-
త్త్వం చేన్న గృహ్ణాసి సుతం సహాయైః ॥ 3-4-16(15863)
దుర్యోధనం త్వహితం వై నిగృహ్య
పాండోః పుత్రం ప్రకురుష్వాధిపత్యే।
`ధ్రువం వినాశస్తవ పుత్రేణ ధీమన్
సబంధువర్గేణ సహైవ రాజభిః ॥ 3-4-17(15864)
చతుర్దశే చైవ వర్షే నరేంద్ర
కులక్షయం ప్రాప్స్యసి రాజసింహ।
తస్మాత్కురుష్వాధిపత్యే నరేంద్ర
యుధిష్ఠిరం ధర్మభృతాం వరిష్ఠం ॥' 3-4-18(15865)
అజాతశత్రుర్హి విముక్తరాగో
ధర్మోణేమాం పృథివీం శాస్తు రాజన్।
తతో రాజన్పార్థివాః సర్వ ఏవ
వైశ్యా ఇవాస్మానుపతిష్ఠంతు సద్యః ॥ 3-4-19(15866)
దుర్యోధనః శకునిః సూతపుత్రః
ప్రీత్యా రాజన్పాండుపుత్రాన్భజంతు।
దుఃశాసనో యాచతు భీమసేనం
సభామధ్యే ద్రుపదస్యాత్మజాం చ ॥ 3-4-20(15867)
యుధిష్ఠిరం త్వం పరిసాంత్వయస్వ
రాజ్యే చైనం స్థాపయస్వాభిపూజ్య।
త్వయా పృష్టః కిమహమన్యద్వదేయ-
మేతత్కృత్వా కృతకృత్యోసి రాజన్ ॥ 3-4-21(15868)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 3-4-22x(1774)
ఏతద్వాక్యం విదుర యత్తే సభాయా-
మిహ ప్రోక్తం పాండవాన్ప్రాప్య మాం చ।
హితం తేషామహితం మామకానా-
మేతత్సర్వం మమ నావైది చేతః ॥ 3-4-22(15869)
ఇదం త్విదానీం గత ఏవ నిశ్చితం
తేషామర్థే పాండవానాం యదాత్థ।
తేనాద్య మన్యే నాసి హితో మమేతి
కథం హి పుత్రం పాండవార్థే త్యజేయం ॥ 3-4-23(15870)
అసంశయం తేఽపి మమైవ పుత్రా
దుర్యోధనస్తు మమ దేహాత్ప్రమూతః।
స్వం వై దేహం పరహేతోస్త్యజేతి
కోను బ్రూయాత్సమతామన్వవేక్షన్ ॥ 3-4-24(15871)
స మాం జిహ్మం విదుర సర్వం బ్రవీపి
మన్యుం తేఽహమధికం ధారయామి।
యథేచ్ఛకం గచ్ఛ వా తిష్ఠ వా త్వం
సుసాంత్వ్యమానాఽప్యసతీ స్త్రీ జహాతి ॥ 3-4-25(15872)
వైశేపాయన ఉవాచ। 3-4-26x(1775)
ఏతావదుక్త్వా ధృతరాష్ట్రోఽన్వపద్య-
దంతర్వేశ్మ సహసోత్థాయ రాజన్।
నేదమస్తీత్యథ విదురో భాపమాప్పః
సంప్రాద్రవద్యత్ర పార్థా బభూవుః ॥ 3-4-26(15873)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి కిర్మీరవధపర్వణి చతుర్థోఽధ్యాయః ॥ 4 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-4-2 కౌరవాణాం పాండవధార్తరాష్ట్రాణాం సమః పక్షపాతశూన్యః ॥
3-4-3 ఉద్ధరేయుః ఉన్మూలయేయః ॥
3-4-8 అక్షవత్యాం ద్యూతకీడాయాం ॥
3-4-9 ఉపాయం ప్రశాంతిప్రకారం।
శేషస్యాహం పరిపశ్యామీతి ఝ. ట. పాఠః ॥
3-4-10 అతిసృష్టం దత్తం। స్వకేన ధనేనేతి శేషః ॥
3-4-11 ఏవం కృతేసతి త్వాంప్రతి ధర్మో న స్యాదితి నైవ కింతు స్యాదేవ ॥
3-4-15 చకర్థ కృతవాన్। కర్తా కరిష్యసి ॥
3-4-16 ఏకరాజ్యం యది అనుమంతా తర్హి తాపో న భవితా।
నచేత్ యది నానుమంతా తర్హి సుతం నిగృహ్ణీష్వేత్యర్థః ॥
3-4-17 నచేన్నిగృహ్ణీష్వ సుతం సుఖాయేతి ఝ. పాఠః।
తత్ర పక్షాంతరమాహ దుర్యోధనమితి ॥
3-4-22 నావైతి నాంగీరరోతి ॥
3-4-25 జిహ్మం కుటిలం ॥
3-4-26 ఇదం కులం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.